उच्चार एक परंतु भिन्न अर्थ
असलेले शब्द.
येथे उच्चार एक परंतु अर्थ भिन्न असलेल्या शब्दांची यादी दिली आहे.
| शब्द | अर्थ १ | अर्थ २ |
|---|---|---|
| तीर | बाण | नदीचा काठ |
| हार | फुलांची माळ | पराभव |
| कर | हात | शेतसारा (Tax) |
| नाव | होडी | अभिधान (Name) |
| वर | आशीर्वाद | नवरा मुलगा |
| अंक | आकडा | नाटकाचा भाग |
| पात्र | भांडे | नाटकातील भूमिका |
| घाट | डोंगरातील रस्ता | नदीचा किनारा |
| सुमन | फूल | चांगले मन |
| दंड | शिक्षा | हाताचा बाहू |
| माया | धनदौलत | प्रेम / ममता |
| जीवन | आयुष्य | पाणी |
| काळ | वेळ | मृत्यू |
| द्विज | पक्षी | दात |
| तट | किल्ल्याची भिंत | किनारा |
| अंश | भाग | कोनाचे माप |
| खळ | दुष्ट माणूस | चिकट पदार्थ |
| वात | वारा | दिव्याची वात |
| दल | लष्करी तुकडी | फुलाची पाकळी |
| मान | मोठेपणा | शरीराचा एक अवयव |
मागील सरळसेवा परीक्षेत आलेले काही शब्द.
( शब्दभेदानुसार अर्थभिन्नता तक्ता )
| शब्द १ (ऱ्हस्व/उच्चार १) | अर्थ | शब्द २ (दीर्घ/उच्चार २) | अर्थ |
|---|---|---|---|
| साहाय्यक | साहाय्य करणारा | सहाय्यक | मदतनीस |
| दिन | दिवस | दीन | गरीब |
| सचीत | चिंताग्रस्त | संचित | साठवलेले |
| शिव | शंकर (देव) | शीव | गावाची सीमा |
| शिर | डोके | शीर | रक्तवाहिनी (नस) |
| सुर | देव | सूर | आवाज / लय |
| सूत | मुलगा | सुत | धागा / सारथी |
| रवी | ताक घुसळण्याचा दांडा | रवि | सूर्य |
| शिला | दगड | शीला | चारित्र्य / स्वभाव |
| पिक | कोकिळा | पीक | शेतातील धान्य |
| खून | ठार मारणे (हत्या) | खूण | ओळखण्याचे चिन्ह |
| पाणी | जल (पेय) | पाणि | हात |
| दीप | दिवा | द्वीप | बेट |
| प्रती | अनेक (प्रतची अनेकवचन) | प्रति | कडे / कडेला |
| मीलन | मिटणे (डोळे) | मिलन | भेट / आलिंगन |
| सलिल | पाणी | सलील | सहज / लीलेने (कृपा) |
| आव्हान | संघर्षासाठी बोलावणे | आवाहन | विनंतीपूर्वक बोलावणे |
महत्त्वाची टीप: मराठीत ‘इ’ आणि ‘उ’ कार ऱ्हस्व किंवा दीर्घ झाल्यामुळे शब्दाचा अर्थ पूर्णपणे बदलतो हे वरील उदाहरणांवरून स्पष्ट होते.