आत्मचरित्र.
प्रसिद्ध व्यक्ती आणि त्यांची आत्मचरित्रे
| क्रमांक | प्रसिद्ध व्यक्ती | आत्मचरित्राचे नाव |
|---|---|---|
| १ | प्रकाश आमटे | प्रकाशवाटा |
| २ | दादा कोंडके | एकटा जीव |
| ३ | ए.पी.जे. अब्दुल कलाम | अग्निपंख (Wings of Fire) |
| ४ | राजू शेट्टी | शिवार ते संसद |
| ५ | डॉ. नरेंद्र जाधव | आमचा बाप आणि आम्ही |
| ६ | सिंधुताई सपकाळ | मी वनवासी |
| ७ | मलाला युसूफझाई | आय एम मलाला |
| ८ | अनिल अवचट | स्वतःविषयी |
| ९ | महात्मा गांधी | सत्याचे प्रयोग |
| १० | वि. सा. खांडेकर | एका पानाची कहाणी |
| ११ | पु. ल. देशपांडे | आपुलकी |
| १२ | आनंद यादव | झोंबी |
| १३ | दया पवार | बलुतं |
| १४ | शांता शेळके | धूळपाटी |
| १५ | डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर | वेटिंग फॉर अ व्हिसा (Waiting for a Visa) |
| १६ | लक्ष्मण गायकवाड | उचल्या |
| १७ | ना. धों. महानोर | गपसप |
| १८ | वपु काळे | वपुर्झा |
| १९ | मदाम क्युरी | माझी कहाणी |
| २० | सचिन तेंडुलकर | प्लेइंग इट माय वे (Playing It My Way) |
इतर महत्वाचे प्रसिद्ध व्यक्ती आणि त्यांची आत्मचरित्रे
| क्रमांक | प्रसिद्ध व्यक्ती | आत्मचरित्राचे / पुस्तकाचे नाव |
|---|---|---|
| १ | लालकृष्ण अडवाणी | माय कंट्री माय लाईफ (My Country My Life) |
| २ | अण्णा हजारे | माझे गाव माझे तीर्थ |
| ३ | पी. ए. संगमा | बियोंड रिझर्वेशन (Beyond Reservation) |
| ४ | अच्युत गोडबोले | मुसाफिर |
| ५ | गोदावरी परुळेकर | जेव्हा माणूस जागा होतो |
| ६ | वि. स. वाळिंबे | राजमाता (जिजाबाईंच्या जीवनावरील चरित्रात्मक कादंबरी) |
| ७ | लक्ष्मण माने | उपरा |
| ८ | लक्ष्मण गायकवाड | उचल्या |
| ९ | वि. स. खांडेकर | ययाति (प्रसिद्ध कादंबरी) |
| १० | विश्वास पाटील | झाडाझडती / पानिपत |
| ११ | रणजित देसाई | श्रीमान योगी / स्वामी |
| १२ | साने गुरुजी | श्यामची आई |
| १३ | बाळ गंगाधर टिळक | गीता रहस्य |
| १४ | महात्मा जोतिराव फुले | शेतकर्‍याचा आसूड / गुलामगिरी |
लेखक - साहित्य.
प्रसिद्ध साहित्यिक/संत आणि त्यांचे महान ग्रंथ
| क्रमांक | लेखक / संत | प्रसिद्ध ग्रंथ / साहित्यकृती |
|---|---|---|
| १ | संत एकनाथ | एकनाथी भागवत |
| २ | बंकिमचंद्र चॅटर्जी | आनंदमठ |
| ३ | रा. ग. गडकरी | एकच प्याला |
| ४ | संत तुकडोजी महाराज | ग्रामगीता |
| ५ | विनोबा भावे | गीताई / महाराष्ट्र धर्म |
| ६ | रणजित देसाई | स्वामी / श्रीमान योगी |
| ७ | संत तुकाराम | अभंग गाथा |
| ८ | संत रामदास | दासबोध / मनाचे श्लोक |
| ९ | मोरोपंत | केकावली |
| १० | रवींद्रनाथ टागोर | गीतांजली |
| ११ | लोकमान्य टिळक | गीता रहस्य |
| १२ | विशाखादत्त | मुद्राराक्षस |
| १३ | विश्राम बेडेकर | रणांगण |
| १४ | शिवाजी सावंत | मृत्युंजय / छावा |
| १५ | वि. वा. शिरवाडकर (कुसुमाग्रज) | नटसम्राट / विशाखा |
| १६ | कृष्णाजी प्रभाकर खाडिलकर | द्रौपदी / कीचकवध |
प्रसिद्ध साहित्यिक आणि त्यांच्या साहित्यकृती
| क्रमांक | लेखक / साहित्यिक | प्रसिद्ध ग्रंथ / साहित्यकृती |
|---|---|---|
| १ | शंकरराव खरात | तराळ-अंतराळ / मुक्ती संग्राम |
| २ | नामदेव धसाळ | गोलपिठा |
| ३ | वाल्मिकी ऋषी | रामायण |
| ४ | ग. दी. माडगूळकर | गीत रामायण |
| ५ | व्यासमुनी | महाभारत |
| ६ | मुकुंदराज | विवेकसिंधू |
| ७ | वि. स. खांडेकर | ययाती |
| ८ | कालिदास | शाकुंतल / मेघदूत |
| ९ | वामन पंडित | यथार्थदीपिका |
| १० | लक्ष्मण माने | उपरा |
| ११ | गोविंद पानसरे | शिवाजी कोण होता? |
| १२ | व्यंकटेश माडगूळकर | बनगरवाडी |
| १३ | किरण बेदी | आय डेअर (I Dare) |
| १४ | भालचंद्र नेमाडे | हिंदू / कोसला / बिढार |
| १५ | विष्णुशास्त्री चिपळूणकर | निबंधमाला |
साहित्यिक - विशेष नावे ( टोपण नावे )
प्रसिद्ध साहित्यिक: टोपणनाव आणि पूर्ण नाव
| क्रमांक | टोपणनाव / ओळख | पूर्ण नाव |
|---|---|---|
| १ | आनंदघन | लता मंगेशकर |
| २ | संत नामदेव | नामदेव दामाशेटी शिंपी |
| ३ | मोरोपंत | मोरोपंत रामचंद्र पराडकर |
| ४ | अज्ञातवासी | दिनकर गंगाधर केळकर |
| ५ | केशवसुत | कृष्णाजी केशव दामले |
| ६ | गोविंद | गोविंद त्र्यंबक दरेकर |
| ७ | गीतरामायणकार | गजानन दिगंबर माडगूळकर |
| ८ | बालगंधर्व | नारायण श्रीपाद राजहंस |
| ९ | साने गुरुजी | पांडुरंग सदाशिव साने |
| १० | माधवानुज | काशिनाथ हरी मोडक |
| ११ | दत्त | दत्तात्रय कोंडो घाटे |
| १२ | फुलामुलांचे कवी | ना. वा. टिळक (नारायण वामन टिळक) |
| १३ | गिरीश | शंकर केशव कानेटकर |
| १४ | दिवाकर | शंकर काशिनाथ गर्गे (नाट्यछटाकार) |
| १५ | नाथमाधव | द्वारकानाथ माधव पितळे |
| १६ | विनायक | विनायक जनार्दन करंदीकर |
काही महत्त्वाच्या टीपा
- केशवसुत: यांना ‘आधुनिक मराठी कवितेचे जनक’ मानले जाते.
- बालगंधर्व: ही पदवी त्यांना लोकमान्य टिळकांनी त्यांच्या गायनावर खुश होऊन दिली होती.
- दिवाकर: मराठी साहित्यात ‘नाट्यछटा’ हा प्रकार त्यांनीच लोकप्रिय केला.
इतर महत्वाचे साहित्यिक: टोपणनाव आणि पूर्ण नाव
| क्रमांक | टोपणनाव / ओळख | पूर्ण नाव |
|---|---|---|
| १ | रानकवी | ना. धों. महानोर (नामदेव धोंडो महानोर) |
| २ | राजकवी | भा. रा. तांबे (भास्कर रामचंद्र तांबे) |
| ३ | ग्रेस | माणिक सीताराम गोडघाटे |
| ४ | यशवंत / महाराष्ट्र कवी | यशवंत दिनकर पेंढारकर |
| ५ | संत एकनाथ | एकनाथ सूर्यनारायण पैठणकर (पंत) |
| ६ | अनिल | आत्माराम रावजी देशपांडे |
| ७ | चंद्रशेखर | चंद्रशेखर शिवराम गोऱ्हे |
| ८ | गोविंदाग्रज / बाळकराम | राम गणेश गडकरी |
| ९ | लोकहितवादी | गोपाळ हरी देशमुख |
| १० | केशवकुमार | प्रल्हाद केशव अत्रे (प्र. के. अत्रे) |
| ११ | बी | नारायण मुरलीधर गुप्ते |
| १२ | मनमोहन | गोपाळ नरहर नातू |
| १३ | धनुर्धारी | रा. वि. टिकेकर (रामचंद्र विनायक टिकेकर) |
| १४ | संत रामदास | नारायण सूर्याजीपंत ठोसर |
काही महत्त्वाच्या टीपा
- राम गणेश गडकरी: हे कविता लिहिताना ‘गोविंदाग्रज’ आणि विनोदी लेख लिहिताना ‘बाळकराम’ ही टोपणनावे वापरायचे.
- अनिल (आत्माराम रावजी देशपांडे): यांनी मराठीत ‘मुक्तछंद’ आणि ‘दशपदी’ हे काव्यप्रकार रूढ केले.
- बी (नारायण मुरलीधर गुप्ते): ‘फुलांची ओंजळ’ हा त्यांचा प्रसिद्ध कवितासंग्रह आहे.
साहित्यिक व संत: टोपणनाव आणि पूर्ण नाव
| क्रमांक | टोपणनाव / ओळख | पूर्ण नाव |
|---|---|---|
| १ | संत तुकाराम | तुकाराम बोल्होबा आंबिले (मोरे) |
| २ | आरती प्रभू | चिंतामण त्र्यंबक खानोलकर |
| ३ | तुकडोजी महाराज / राष्ट्रसंत | माणिक बंडोजी ठाकूर (ब्रह्मभट) |
| ४ | बालकवी / निसर्ग कवी | त्र्यंबक बापूजी ठोंबरे |
| ५ | माधव ज्युलिअन | माधव त्र्यंबक पटवर्धन |
| ६ | संत ज्ञानेश्वर | ज्ञानेश्वर विठ्ठल कुलकर्णी |
| ७ | पठ्ठे बापूराव | श्रीधर कृष्णाजी कुलकर्णी |
| ८ | विंदा करंदीकर | गोविंद विनायक करंदीकर |
| ९ | संत गाडगे महाराज | डेबूजी झिंगराजी जाणोरकर |
काही महत्त्वाच्या टीपा
- चिं. त्र्यंबक खानोलकर: हे कविता लिहिताना ‘आरती प्रभू’ हे नाव वापरायचे, तर कथा-कादंबऱ्या स्वतःच्या नावाने लिहायचे.
- बालकवी: जळगाव येथील पहिल्या कवी संमेलनात त्यांना ‘बालकवी’ ही पदवी मिळाली होती.
- विंदा करंदीकर: यांना मराठी साहित्यातील सर्वोच्च ‘ज्ञानपीठ पुरस्कार’ मिळाला आहे.