• उपमा vs उत्प्रेक्षा: वाक्यात ‘सारखा/सम’ असेल तर उपमा आणि ‘जणू/काय’ असेल तर उत्प्रेक्षा.
• श्लेष: एका शब्दाचे दोन अर्थ निघत असतील (उदा. ‘सुमन’ – फूल आणि चांगले मन) तर तो श्लेष असतो.
• अतिशयोक्ती: जेव्हा गोष्ट अशक्य कोटीतली वाटते, तेव्हा तो अतिशयोक्ती अलंकार असतो. 

शब्दालंकार ओळखण्याच्या ट्रिक्स

• अनुप्रास: वाक्यात किंवा कवितेत एकाच अक्षराची वारंवार पुनरावृत्ती दिसते.
• यमक: कवितेच्या ओळींच्या शेवटी सारखे उच्चार असलेले शब्द येतात. (उदा. सुसंगती सदा घडो, सुजनवाक्य कानी पडो).
• श्लेष: वाक्यात एकच शब्द येतो पण त्याचे दोन अर्थ निघतात.
  
  • टीप: ‘सुमन’, ‘मित्र’, ‘सदानंद’ असे शब्द अनेकदा श्लेषमध्ये येतात.

• अतिशयोक्ती: जेव्हा वाक्यातील गोष्ट अशक्य वाटते किंवा कल्पनेच्या पलीकडे फुगवून सांगितलेली असते, तेव्हा डोळे मिटून ‘अतिशयोक्ती’ लिहा. (उदा. दमडीचं तेल आणलं…).
• चेतनगुणोक्ती: जर एखादी निर्जीव वस्तू (दगड, झाड, ढग) माणसासारखी कृती करताना दाखवली असेल (हसणे, रडणे, नाचणे), तर तो चेतनगुणोक्ती असतो. (उदा. चाफा बोलेना, चाफा चालेना).
• दृष्टान्त: जेव्हा एखादे तत्त्व पटवून देण्यासाठी संतांचे अभंग किंवा व्यवहारातील दाखला/उदाहरण दिले जाते. (उदा. चंदनाचे हात पायही चंदन…).
• अनन्वय: जेव्हा एखाद्या वस्तूची तुलना करायला जगात दुसरी वस्तूच नसते, तिची तुलना स्वतःशीच केली जाते. (उदा. आहे ताजमहाल एक जगती तोच त्याच्या परी).

• • उपमा vs उत्प्रेक्षा: जर वाक्यात ‘सारखा’ आला तर उपमा आणि ‘जणू’ आला तर उत्प्रेक्षा.
  • स्वभावोक्ती: एखाद्या प्राण्याचे किंवा व्यक्तीचे हुबेहूब, नैसर्गिक वर्णन असेल तर स्वभावोक्ती.

_____________________________________________________